ناخدا غلامحسین

در دو سه روز اخیر ماجرایی که به " رویارویی قایقهای ایرانی با ناو هواپیما بر آمریکایی " معروف شده است در صدر اخبار بین المللی قرار داشت . اهمیت این خبر ظاهرا از آن جهت بود که با دیدار رئیس جمهور آمریکا از کشورهای خلیج فارس همزمان شده است. روز گذشته فیلم این " رویارویی" منتشر شد. متاسفانه پیش داوری های سیاسی موافقین و مخالفین سیاستهای دو حکومت ایران و آمریکا و احساسشان نسبت به دو سوی این ماجرا و تحلیلهای جانبدارانه شان فضا را برای یک تحلیل بی طرفانه و کارشناسانه از ماجرا نامناسب کرده است
تنگه هرمز در میان خاک دو کشور ایران و عمان قرار دارد و بخش عمده ای از آبهای آن شامل قلمرو ساحلی و حریم دریایی این دو کشور می شود و تنها باریکه ای به عرض کمتر از هشت مایل برای عبور کشتی های بیگانه و به عنوان " آبهای بین المللی در آن پیش بینی شده است .عبور این کشتی هااز تنگه هرمز نیازی به اخذ اجازه از کسی را ندارد اما نیروی دریایی دو کشور عمان و ایران این حق را دارند که از شناورهای عابر بخواهند نیز نوع - مبدا - مقصد - ملیت و حتی محموله خود را به ناظران این تنگه یعنی ایران و عمان اعلام کنند. این حق قانونی ما هست که بدانیم چه کسانی در حال گذر از تنگه هرمز هستند و این موضوع هیچ ربطی به رابطه دو حکومت ایران و آمریکا ندارد. چنانچه شناوری از معرفی خود سرباز بزند و یا آنکه نیروهای ایرانی و عمانی به آن مشکوک شوند این حق قانونی را دارند که شناور مذکور را توقیف کرده و جهت بازرسی بیشتر به سمت ساحل خود هدایت کنند
در حال حاضر ایران - یا از روی بزرگواری و یا بنا به دلایلی دیگر - با شناورهای بیگانه عابر تنگه هرمز نهایت آسان گیری را می کند و در بسیاری از زمینه ها بدون هیچ پرسشی صرفا عبور آنها را تماشا می نماید. متاسفانه این رفتار ایران باعث شده است تا آمریکایی ها به این نتیجه برسند که برای عبور از تنگه هرمز نه تنها نیازی به معرفی خود به نیروهای ایرانی را ندارند بلکه اساسا هرگونه پرسشی از سوی نیروهای ایرانی را نوعی گستاخی و رفتاری تحریک آمیز علیه خود تلقی می کنند
در ماجرای اخیر قایقهای ایرانی متهم شده اند که ناو هواپیمابر آمریکایی را تهدید به انفجار کرده اند. صرف نظر از اینکه تا چه اندازه چنینی تهدیدی از سوی چند قایق کوچک به یک ناو عظیم هواپیمابر می تواند جدی باشد باید با دیدی منطقی به ماجرا نگاه کرد . همانگونه که قبلا عرض کردم ایران و عمان این حق را دارند که از شناورهای در حال عبور از تنگه هرمز بخواهند تا خودشان را معرفی کنند. سرپیچی از دستور نیروهای دریایی ایران و عمان می تواند اخطاری جدی برای شناور بیگانه و قانون شکن را در پی داشته باشد. چنین اخطاری تهدید محسوب نمی شود . همانگونه که اگر کسی به ایست پلیس توجه نکند ممکن است است به وی اخطار داده شود تا بایستد و گرنه به وی شلیک خواهد شد. این اخطار پلیس تحریک کننده و جنگ افروزانه محسوب نمی شود. ایران و عمان قانونا پلیس تنگه هرمز هستند
اما جدای از این ماجرا این سئوال مطرح می شود که آمریکایی خودشان چه رفتاری در خلیج فارس دارند؟ نیروی دریایی آمریکا معمولا و بطور دائم حداقل یک ناو هواپیمابر و چندین ناو و ناوچه کوچکتر را در خلیج فارس دارد و به همین میزان در دریای عمان نیز آمادگی نظامی دارد . متاسفانه آمریکایی ها عملا کنترل آبهای بین المللی خلیج فارس را در دست گرفته اند. آنها در این آبها حقوق شناورهای ایرانی را رعایت نمی کنند . شناورهای ایرانی - از کشتی های بزرگ تجاری گرفته تا لنجهای ماهیگیری - چنانچه در مسیر نیروهای آمریکایی قرار بگیرند - و یا بالعکس - موظف هستند که تمام مشخصات خود و از جمله مبدا - مقصد و بارشان را به ناوگان امریکایی اطلاع دهند . کوچکترین تاخیر - و نه حتی سرپیچی - از دستورات آمریکایی با واکنش بسیار خشن و تهدیدات جدی آنها روبرو می شود. بارها اتفاق افتاده است که بنا به دستور آمریکایی ها شناورهای ایرانی مجبور به توقف - تغییر مسیر و حتی بازگشت به بندر می شوند. در برخی مواقع هلی کوپترهای آمریکایی با نازل شدن بر سر شناورهای ایرانی اقدام به شناسایی محموله آنها و ایجاد رعب و وحشت برای دریانوردان و جاشوان ایرانی می کنند. در بیشتر این موارد کاملا مشخص است که هدف نیروهای آمریکایی صرفا تحقیر و تمسخر شناورهای ایرانی در آبهای بین المللی خلیج فارس است. هلی کوپترها و ناوچه های آمریکایی برای شناسایی و تعقیب شناورهای ایرانی گاه وارد آبها و حریم دریایی ایران نیز می شوند. عملکرد آمریکایی ها در خلیج فارس نسبت به ایرانی ها تماما تهدید آمیز - تحقیر آمیز - تحریک آمیز و خصمانه است
دریانوردان ایرانی از دست اذیت ها و آزارها و تهدیدها و تحقیرهای نیروهای آمریکایی در خلیج فارس به ستوه آمده اند. گاه برای کوچکترین حرکتی و طی کردن کوچکترین مسیری - حتی در حریم دریایی خودمان - در خلیج فارس باید از ناوگان آمریکا اجازه بگیریم
همه چشمها بروی رفتارهای غیرقانونی و غیراخلاقی و غیردوستانه و تحقیر آمیز آمریکایی ها علیه شناورهای ایرانی در خلیج فارس بسته شده است و همان اندک تلاشی هم که نیروهای ایرانی برای نشان دادن حق حاکمیتشان در حریم دریایی شان انجام می دهند نیز توسط آمریکایی ها " رفتاری تحریک آمیز و تهاجمی" نام می گیرد.این در صورتی است که نیروهای ایرانی تاکنون نه تنها کوچکترین مشکلی را برای هیچ شناور بیگانه ای در خلیج فارس ایجاد نکرده اند بلکه همواره با نهایت مدارا و سعه صدر نسبت به نفوذ گاه و بیگاه آنها به آبها و حریم دریایی ایران رفتار نموده اند. بنده این حرف را نه برای خوشایند کسی بلکه به عنوان فردی که انصاف را در بیان حقیقت رعایت می کند عرض می کنم . همه ما درانوردان گفتگوهای شناورها در خلیج فارس را در بیسیمهایمان می شنویم و می بینیم که حقایق موجود در خلیج فارس تا چه اندازه با ادعاهای مقامات آمریکایی فاصله دارد . ما روزگاری نگاهبان خلیج فارس بودیم اما حالا در خلیج خودمان باید از آمریکایی ها اجازه تردد بگیریم . در مقابل این تحقیر باید ایستاد. درگیری نظامی با آمریکا کابوسی است که به شدت باید از آن پرهیز کنیم اما اگر شناوری بیگانه حق حاکمیت ملی ما را نادیده گرفت باید که به گونه بسیار جدی - و البته منطقی و مسئولانه - با آنها رفتار کرد